Ik ben heelhuids thuis aangekomen. Volgend jaar mei/juni maak ik het resterende deel van Engeland af. Nu eerst een andere en sterkere auto zien te krijgen. Want de reis gaat verder. Daarvoor zijn de afgelopen 6 weken te goed bevallen.
Uiteindelijk ben ik op woensdagmorgen 10 september opgehaald. Een dagje later dan afgesproken. Maar à la. Vervelender was dat de vrachtwagen niet de afgesproken spullen bij zich had om de zaak op de trailer te zetten. Echt onbegrijpelijk; d’r is tevoren uitgebreid over gekorrespondeerd. Voor de zekerheid door de alarmcentrale nog een keer nagetrokken. En dan toch dit. Met gevolg dat de chauffeur uren bezig is geweest om iemand te vinden met een kraan. Toen was het eigenlijk in wip gepiept en was het obstakel – de lage brug – genomen. En kon de terugreis worden aanvaard.
Jammer genoeg kon/mocht ik niet meerijden met de vrachtwagen. Hij heeft me wel een eind op streek geholpen door me naar een wat grotere plaats (Lancaster) te brengen, waar ik de trein naar Londen kon pakken. ’s Avonds laat daar aangekomen en een kaartje voor de Eurostar gekocht. Bewust de middagtrein genomen om ’s ochtends nog even in het British Museum de tentoonstelling over Hadrianus te kunnen bekijken.
Een gouden greep bleek de volgende dag, want er brak brand uit in de Kanaaltunnel waardoor alle middagtreinen werden gecanceld. Daar zat ik dan in de wachtkamer met honderden anderen. Snel maar weer een kamer gezocht en nu een vlucht me EasyJet geboekt. Dat boeken was wel een aparte ervaring. Ik had eerst gekeken of er een stoel beschikbaar was. Toen dat het geval was, een paar uur aangezien hoe de brand zich ontwikkelde en daarna een ticket gekocht. Deze besluiteloosheid straft EasyJet meedogenloos af. Kostte om 17.00 uur het kaartje nog 95 pond, om 20.00 uur werd me al 127 pond in rekening gebracht.
Het verblijf in Ravenglass heeft natuurlijk veel te lang geduurd. Er was totaal niets te beleven. Ja, een reisje met een mini stoomtreintje. Maar dat was het dan ook wel. Het plaatsje zelf was prachtig. Ik kan nu wel aardig uit de voeten met de vlieger – een 2 meter groot vliegend matras – die ik in de auto vond.
Bijzondere dank ben ik verschuldigd aan voormalig treinstation Ratty Arms, dat het mogelijk maakte in de caravan te overleven. Ik kon daar water, stroom en internet gratis en voor niets krijgen. De eerst paar dagen hielpen Tearoom Rose Garth en hotel Pennington me uit de brand. Een paar plaatjes van ze is hier wel op z’n plaats.

Waar waren we gebleven? Een week geleden zat ik dus op een berichtje van de alarmcentrale te wachten met de mededeling wanneer ze me zouden komen ophalen. Wie schetste m’n verbazing dat er afgelopen donderdag plompverloren een grote trailer op het parkeerterrein in Ravenglass verschijnt. Ik heb dit allemaal uit de 2de hand, want zelf was ik er niet. Ik was met trein 25 km verderop boodschappen doen. Toen ik terug kwam, kreeg ik van omwonenden te horen dat de vrachtwagen weer onverrichter zake was vertrokken. De spoorbrug over de enige uitgangsweg was te laag voor trailer met daarop m’n caravan. Alleen de kapotte auto was meegenomen.
Afgelopen weekend hebben we druk overleg gehad via mail en skype hoe dit varkentje te wassen. Uiteindelijk is mijn suggestie overgenomen om de caravan verrijdbaar te maken door onder te afzetpoten aan de voorkant van de caravan 2 lage, platte karretjes te zetten. Ik had zo’n karretje bij de garage in Engeland gezien. Dat was onder de wielophanging van mijn auto geschoven, op de plaats waar het wiel was afgebroken. De caravan wordt nu op de trailer gezet, bij de brug er weer deels afgereden, er onder door gesleept en vervolgens weer terug op de trailer getrokken. Ik hoop dat ze onderweg niet opnieuw een lage brug tegenkomen… Als het goed is, komt de trailer morgen -dinsdag 9 september- om 16.00 u in Ravenglass aan. De operatie start dan gelijk, zodat de vrachtwagen nog dezelfde avond richting Nederland kan vertrekken. Ik zelf ga de volgende dag met de trein naar huis. Tot zover de nieuwe plannen. Gisteren was het zowaar een aardige dag. Ik ben gelijk aan mijn fietstochtje begonnen. Langs de kust naar het noorden naar Sellafield en terug. De eindbestemming was een Keltische stonecircle, ergens midden in een weiland. Op Google Earth was de cirkel goed te zien. In het echt viel het tegen; hij werd helemaal niet onderhouden en was overgroeid door hoog gras. Er was geen weg of pad naar toe. Via een golfbaan ben ik er uiteindelijk terecht gekomen. Morgen dus de grote dag, spannend.

Het heeft wat voeten in de aarde gehad, maar alles is in kannen en kruiken. Binnen 2 weken worden zowel de auto als de aanhanger teruggebracht naar Nederland. Tot die tijd blijf ik hier de wacht houden. Waarschijnlijk reis ik met de vrachtwagen van de transporteur mee terug. De auto blijkt in tegenstelling tot eerdere berichten (nog?) niet total loss te zijn verklaard. Straks in Nederland wordt de schade opnieuw beoordeeld. Wat nog heel vervelend kan worden omdat ik al met de verwijderen van mijn spullen ben begonnen. Niet dat ze weer terug op hun plek moeten -de auto gaat hoe dan ook de deur uit vanwege de te lichte motor- maar soms heb ik wel heel simpele middelen gebruikt om iets los te krijgen. Het leven ziet er ineens stukken zonniger uit, nu het weer nog. Gisteren kreeg ik in de loop van de middag een SMS-je van de alarmcentrale dat alleen de auto zou worden opgehaald. Voor de caravan moest ik zelf maar zorgen. Omdat mijn mobieltje kapot is -wil niet meer opgeladen worden- kon ik niet direkt hierop reageren. ’s Avonds pas een mailtje kunnen sturen en vanmorgen bij iemand hier van huis gebeld. Na uitleg bleek het allemaal op een misverstand te berusten. Ze hadden de polis niet goed gelezen waarin duidelijk staat dat auto en aanhanger als één geheel zijn verzekerd. Na een week voornamelijk binnen zitten, ga ik komende dagen een fietstocht langs de kust maken. De route voert langs een aantal vestingwerken van de Romeinen aan de westkust. Ik nam altijd aan de muur van Hadrianus ophield bij Bowness. Nu blijkt dat tot Ravenglass ook de hele kust versterkt was met forten en wallen. Er is overigens nog meer te zien, zoals Keltisch cirkels van megalieten. En ik kom langs Sellafield waar de nog steeds in opspraak zijnde opwerkingsfabriek voor kernafval staat. Als dat allemaal niet genoeg is, kan ik altijd nog gaan vliegeren. Tussen de rotzooi in de auto vond ik deze. Het leven in mijn huisje op wielen bevalt me tot nu toe prima. Alles, bijna alles, funktioneert. Vanmorgen bv. gewoon gedoucht na de zaak lekker warm te hebben gestookt met het kacheltje. En net ben ik klaar met het koken van Zuid-Afrikaanse visschotel, goed voor een dag of 5. Dus ik kan weer even vooruit. In het vriesvakje zat nog voorraad met kerry- en spaghetti-prutjes , zodat ik niet iedere dag hetzelfde hoef te eten. Tot nu toe heb ik me nog geen dag verveeld of behoefte gehad aan TV-kijken. Aan het huisje op wielen is altijd wel wat te prutsen en elke paar dagen is er weer een boek uit.

De auto is total loss verklaard. Officieel heb ik nog geen bericht van mijn verzekering. Omdat ik maar niks zat te doen en niet wist waar ik aan toe was, ben ik op zoek gegaan naar de Nissan-dealers in de buurt. En zowaar bij een daarvan stond ie. Hun oordeel was klip en klaar; ze hadden het al doorgegeven aan de Engelse counterpartner van de Nederlandse. As. maan- en dinsdag ga ik de auto ontmantelen. D.w.z. ontdoen van mijn spullen, zoals de 5th wheel konstruktie, lier, bergkoffer in de bak enz.Als het allemaal een beetje meezit kan ik eind volgende week terug naar Schiedam. Ik wacht in ieder geval de repatriëring van mijn huisje op wielen af. Misschien wordt het hier nog wel leuk, morgen schijnt het mooi weer te worden!

De dag waarop het noodlot toesloeg. Alsof het hele projekt tot nu toe nog niet genoeg tegenslag had gekend. De fotootjes spreken voor zich. Ik was gisteren zonder caravan op pad gegaan naar een fort bij de Hardknott pas. Daar in de stromende regen toch nog een uur rondgelopen. Op de terugweg (met afdalingen van meer dan 30%) bedacht ik me ineens dat ik de deur van de caravan wagenwijd open had laten staan. Met de laptop open en bloot op tafel. Dus vlug terug naar huis. In de haast mis ik een afslag, keer en ga zonder dat ik het merk, aan de verkeerde kant van de weg rijden. Dat is me wel meer overkomen. Zo lang er een witte streep midden op de weg is, gaat alles goed. Maar ontbreekt die dan heb je de neiging vanzelf naar rechts af te dwalen. In dit geval dus met fatale gevolgen. Gelukkig is er niemand gewond geraakt. Er is alleen grote materiaalschade. Onze beide rechter voorwielen zijn afgerukt.
Het is nu een dag later. Ik ben net terug om m’n fiets, mobiel e.d. uit de auto op te halen. Een ware dagtocht met de trein, taxi en fiets. Of de zaak gerepareerd kan worden, bestaat geen duidelijkheid. Er moet een expert bij komen. In geval dat lukt, kan ik over paar weken mijn reis vervolgen. Zo niet, dan wordt de hele zaak, auto en caravan, gerepatrieerd. Voorlopig zit ik hier dus nog wel. Ik hoop dat de zon doorbreekt, want ik ben bijna door mijn accustroom heen.

Het is me nu voor eens en altijd duidelijk waarom de kop van Mary Stuart eraf moest en haar zoon James VI van Schotland desondanks koning James I van Engeland werd. Pikant detail: onze James was nog jong maar stak geen vinger uit om z’n moeder te redden. De dynastie heeft overigens niet lang stand gehouden. De huidige Elizabeth 2 is dan ook geen directe nazaat van Elizabeth I (van toen).
Zo ongemerkt kom je onderweg op allerlei zijsporen terecht. Maar het gaat me natuurlijk hier om de Romeinen en natuurlijk de Kelten. Deze laatsten komen in Wales en Zuid-Engeland volop aan bod. Ik had ze graag ook in Schotland opgezocht, maar dat was wel een hele weg om. Vol bergen die ik met deze auto met aanhang niet over durf. Om je vingers toch bij af te likken, bij zo’n prachtige opgraving van -in dit geval- de fundering van een graanschuur. Vers ge-digd. Zelfs de vloer ligt er nog. Hij staat op pootjes om van onderen het opgeslagen graan te kunnen ventileren. De graanhandel was streng gereglementeerd (zie de unieke vondst van een maatemmer). Net als alles wat met maten en gewichten van doen had. Voor het malen van het graan hadden de soldaten een handig reissetje bij zich. Deze 2 maalstenen zijn een van de weinige die echt bij elkaar gehoord hebben. In musea vind je natuurlijk meestal stenen voorwerpen die de tand destijds het best hebben doorstaan. Des te bijzonderder is dan oog in oog te staan met een prachtige glazen urn. Of dit schattige polsbeursje van brons. Toen het gevonden werd, zat er nog geld in.
Nog een zijsprong: meestal internet ik openbare bibliotheken. Van een hele rits ben ik inmiddels lid. Dat kost  niets, evenals het internetten zelf. Maar zo zijn nu eenmaal de regels; ik ben benieuwd hoe lang ik daar nog in de bestanden rond zal zwerven. Fon.com lijkt makkelijk, maar je moet ze eerst wel kunnen vinden. Via de bibliotheek dus! En dan is nog een hele opgave iemand in de buurt aan te treffen, die ook nog online is. Echt fantastisch is het geregeld in Jedburgh. Op alle parkeerterreinen was er free Wifi, gehost door de plaatselijke VVV (geeft een redelijk veilig gevoel). SP Schiedam zou dat niets voor onze stad zijn? Voor de trouwe lezer: ik zit nu in Ravenglass, een schitterend dorpje aan zee, redelijk noordelijk aan de westkust van Engeland.

Het weer is afgelopen week gelukkig niet tegengevallen; overdag meestal droog met zelfs wat zon, maar frisjes. Nog geen zomer dus! Van de muur van Antonius is meer te zien dan ik uit de boekjes had kunnen opmaken. En Edinburgh is echt heel bijzonder. Het spiegelbeeld van Glasgow aan de westkant van Schotland. Dat is een echte werkstad om te zien. Midden in de stad tussen de flats worden hier nog oorlogsschepen gebouwd. Terwijl Edinburg history uitademt. De schrijver sir Walter Scott eren ze dan ook niet zuinigjes. De binnenstad is autovrij gemaakt, een verademing. Vanaf een P&R ga je met een bus de stad in en voor 2,50 kan je de hele dag vrij rondreizen. We vielen natuurlijk wel met de neus in de boter. De stad bruiste vanwege het festival dat de hele maand augustus duurt. Overal op straat zijn optredens en voor presentaties van voorstellingen die ’s avonds in theater(tje)s te zien zijn. Toch is er ook iets raars aan de hand: wat moeten ze met al die Scottish pride-winkels? Zelfs McDonalds vermeldt in z’n advertenties dat ze tot de laatste druppel Schotse melk serveren. Geprobeerd wordt de Antonine wall net als de Hadrian wall op de wereld erfgoed lijst te krijgen. Ik denk dat dat niet gaat lukken. Daarvoor is er van de muur van Hadrianus veel meer te zien. Van de muur van Antonius Pius (145-147 AD) resten alleen de grachten. Van de forten en wachttorens is maar heel weinig over. Af en toe kom je nog een badhuisje tegen. Het interessantst waren de stenen oorkonden die gemaakt zijn bij het opleveren van een bepaald stuk muur. In het Hunterian museum in Galsgow staan ze bij elkaar. De meeste bodemvondsten, waaronder grote delen van een legertent -toch bijzonder hè?- zijn te vinden het museum van Schotland in Edinburgh.

 Een beetje verloren vond ik in Glasgow nog iets heel bijzonders: 350 miljoen jaar oude, versteende boomstronken van 45 m hoge bomen, die nu nog alleen als varen voorkomen. De foto geeft goed de ambiance weer. Ik heb veel petrified foresten gezien, maar wat hier staat heeft geen enkele verbeelding nodig. Vanwege het weer laten we een uitstapje verder naar het noorden schieten. De kans dat we dan 2 dagen in de kou en regen naar buiten zitten te staren, is meer dan denkbeeldig. We buigen daarom af naar Stirling.

Wat een pokken weer de afgelopen week. Je komt tot niets. Er zat één aardige dag tussen; net toen ik Holy Island aandeed. Voor de rest is het een aaneenschakeling van stortbuien, een waterig zonnetje en kou. Vandaar een paar dagen langer in Jedburgh gebleven dan ik van plan was. Zelfs een paar keer gezwommen; het zwembad is pal tegenover waar ik sta. Dan lijken Engelsen net Nederlanders: het halve bad werd in beslag genomen door dames op leeftijd die op en neer lopen en maar kletsen, kletsen.
’s Avonds heb ik al regelmatig de kachel aan gehad, het was stervens koud en nat. Noodgedwongen moeten vertrekken. Uit stroomgebrek (veel geïnternet, muziek gedraaid en weinig zon) een camping opgezocht om bij te laden. Om m’n plekje op te kunnen rijden, had ik voor eerst de 4-wielaandrijving en nog wel in de lage gearing nodig. Een grote blubberzooi op een helling. De volgende dag snel vertrokken en gelukkig net die ene mooie dag. Holy Island ligt voor de kust, het is eigenlijk een schiereiland. De weg er naartoe kan bij hoog water in zee verdwijnen. Het eiland was een van de centra van waaruit Ierse monniken hun kerstening van Engeland (ten tijden van onze Willibrordus en Bonifatius, ook Ieren) aanvingen. St. Aidan was de eerste bij naam bekende zendeling. Nu rest een vervallen klooster, dat al in de 16e eeuw z’n funktie ontnomen werd door Hendrik VIII. Hij sloot toentertijd in zijn strijd met RK-kerk in Rome veel meer geestelijke centra, tenminste als ze te weinig financiële winst opleverden. De stenen van het klooster gebruikte hij om helemaal op het uiterste puntje van het eiland een fort te bouwen. Hier kwam ik voor de eerste keer het begrip ship shed tegen; ik denk dat de foto voor zich spreekt. De nacht op het eiland doorgebracht, net achter de vloedlijn. Dus geen natte voeten gekregen. De volgende dag werd me door een natuurbeschermer de wacht aangezegd: of ik niet met dat lelijke monster maar op wilde donderen. Sindsdien sta ik op een klip en zie aan de ene kant beneden me het vissersstadje Eyemouth en voor me de zee.Volgende week komen de Romeinen weer in beeld. Na een paar dagen festival Edinburgh ga ik op zoek naar sporen van de muur van Antonius. Het zal echt zoeken worden, want erg veel is er niet van over. Het was ook geen stenen muur maar een aarden wal met er bovenop een houten palissade. Ik hoop dat de nieuwe medereiziger mooi weer mee brengt.