Vaak kom je iets tegen wat niet in het programma thuis hoort, maar desondanks niet te versmaden valt. Van de week was dat een luchtvaartmuseum en een kanaal-aquaduct (het heeft een echte naam, ik weet het niet meer). Het RAF-museum besteedde veel aandacht aan afgeblazen projecten die Engeland -na het debacle met het eerste passagiersvliegtuig met straalmotoren, de Comet, dat helaas verschillende keren door metaalmoeheid in de lucht uit elkaar spatte- weer op de kaart moest zetten als bouwer van gevechtsvliegtuigen. Een enorme hal was volgehangen met een stukje recent verleden, de Koude oorlog. Vriend en vijand staan nu broederlijk naast elkaar. Je kan je bijna niet voorstellen dat het nog maar 20 jaar geleden is, het lijkt al weer langer. Jongeren van nu zullen zich wel afvragen, waar ging dat allemaal over. Maar leuk voor oudjes zoals ik.
Het aquaduct van Pontcysyllte is een van de vele -we zitten vlakbij Coalbrookdale met de  Iron Bridge- hoogstandjes uit het begin van de industriële revolutie, eind 1700 begin 1800. Het overbrugt een dal met een rivier en vormt het verbindingsstuk in een kanaal voor de typische narrow boats. Een wonderlijk transportsysteem dat qua maat en omvang helemaal op elkaar afgestemd was. De kleine bootjes pasten precies in de kanaaltjes, sluizen enz. Hetzelfde systeem kent Frankrijk maar dan voor een veel groter scheepstype, de Spits. De een paar honderd meter lange ijzeren bak van net iets meer dan 2 meter breed, die bovenop tientallen meters hoge pilaren ligt, is nog steeds in gebruik. Maar nu voor pleziervaart.
Het was tegelijk mijn kennismaking het Offa’s Dyke. Een soort Hadrian wall, langer maar wel alleen van aarde op de grens van Engeland en Wales. Hij is aangelegd rond 790 na Chr. De functie ervan was niet de een of de ander buiten de deur te houden, want er ontbreken hele stukken. Naar het schijnt bewust en met het oogmerk onderling verkeer van mensen en goederen te reguleren. Het is maar hoe je het bekijkt. Een neef heeft vorig jaar de hele route gelopen. Hij heeft hiervan een uiterst leesbaar en interessant verslag op papier gezet. Ik denk dat ie dat wel beschikbaar wil stellen aan mensen die zich hierop willen stukbijten.
Dus in Wales aangekomen. De een na de andere onuitspreekbare plaatsnaam met dubbele LL-en en ritsen van medeklinkers achter elkaar zie ik voorbij flitsen. De dubbele LL spreek je uit als sj, dat scheelt al weer.Wales had de bijzondere belangstelling van de Romeinen vanwege de metalen in de grond. Bij Llandudno is men zo’n kopermijn aan het uitgraven. Sinds plus minus 2500 voor Chr. zijn hier mensen in de weer geweest om de aders malachiet en andere koperverbindingen tussen vnl. kalkgesteente weg te hakken met hertengeweien en grote kiezelstenen. Echt ongelooflijk. Aanvankelijk in de vorm van dagbouw, maar later via gangetjes tot 50 meter diep onder de grond. En misschien wel dieper, maar zover is men nog niet met het blootleggen van de Great Orme mijn.Antwoord gekregen op mijn vraag hoe die metaalrijke aderen kunnen voorkomen in de kalksteen. Het zijn 2 verschillende processen. Het binnenste van de aarde bestaat uit een kern van zware elementen, waaronder metalen. In de stenen buitenschil kwamen in de loop van de miljoenen jaren door aardbewegingen en drukverschillen kilometers diepe scheuren en spleten. Die zijn volgelopen met dat vloeibare spul uit de aardkern, dat een weg naar boven vond en daar stolde. Het weer is een groot verschil met vorig jaar. Een aantal dagen was het eigenlijk te heet om wat te doen. Daarom blijven hangen bij een dolmen in de buurt van Llanfairpwllgwyngill.  De volgende dag zelfs aan het strand gezeten en in zee gezwommen.

Ik zit nu in Caernarfon, waar de Romeinen een fort  in stand hielden om de haven te bewaken, die gebruikt werd als stapelplaats voor het koper. Het is de bekende plattegrond, rechthoekige ommuring, 4 poorten, 2 doorgaande wegen, barakken, werkplaatsen en graanschuren, het administratief centrum met de kluis in de kelder, de woning van de garnizoenscommandant en het onvermijdelijke badhuis, net als de latrine. In het leger werd een eigen god onder soldaten vereerd: Mithras. Van oorsprong Perzisch. In Iran leeft de traditie nog. Een paar jaar geleden ben ik daar in een sportschool geweest waar men geritualiseerde oefeningen deed met knotsen/zwaarden en schilden.
Boekentips van de week: Stiletto libretto van Bavo Dhooge (een Belg) en De twaalf stoelen van een Russisch duo Ilja Ilf & Jevgeni Petrov (uit 1928!).
Zoektocht naar de ideale cheesecake wordt voortgezet.