Sta geloof ik bij een heilige bron in een klein plantsoentje. De een na de andere auto stopt om een kofferbak vol met jerrycans te vullen. Op de achtergrond waakt Padre Pio, dat zal het wezen. Het is koud in Calangianus en het regent. Onderweg er naar toe continu hagelbuien. Mag overigens niet klagen het is de eerste mindere dag. Een beetje regen doet de natuur goed. Het eiland is groen en ontluikt. Over 2 3 maanden verdort alles weer. Op de heenreis voor eerst mijn leven in Zwitserland geweest. Een kostte paar centen aan toll maar je krijgt er ook wat voor. Heel af en toe mag je een blik werpen op een rotsmassief. Meestentijds verplaats je je als een mol door een kilometers lang gangenstelsel dwars door dit Alpenland. Voorzichtigheidshalve had ik de heenreis ruim gepland, in dagen. Ik word oud, de auto zeker. Die gaf echter geen krimp. Tijd te over dus om wat plekjes te bezoeken.

Bv. Veleia. Een Romeins plattelandsdorpje. De opgraving stelt niet veel voor. Wel aardig om te zien hoe een aanvankelijk ronde structuur in de loop van de eeuwen ovaal wordt. En zo beter aansluit bij gewijzigde opvattingen. Wat het nu echt is zal eeuwig een raadsel blijven. Er is een tamelijk unieke vondst gedaan. Een enorme bronzen plaat met tekst. Hij was al in stukken gehakt om te verkopen. Gelukkig had iemand door dat het iets bijzonders was. Voor zover ik de toelichting begrepen heb, handelt het om een plaatselijke verordening, ter uitvoering van landelijk beleid. Beschreven staat wat boeren ontvangen aan inkomensondersteuning. Klinkt allemaal heel modern, bijna Europees.

In Pontremoli het Museo Statue Stele bezocht, vol met fascinerende beelden uit de bronstijd. Of het het stadje die boost gaat geven om uit het dal te geraken, betwijfel ik. Misschien iets voor onze jonge prins Bernard. De hele oud binnenstad staat in de etalage. Lege etalages wel te verstaan.

Meer en meer begint bij mij het idee post te vatten dat de meeste opgravingen na onderzoek weer dichtgegooid moeten worden. Je ziet altijd hetzelfde, nl. niets. De contouren van een forum met aan de ene kant een capitool met 3 tempels, meestal de triade Juno (in het grieks Hera), Jupiter (Zeus) en Minerva (ja die…, equivalent van Pallas Athena). En aan de andere kant nog onduidelijkere fundamenten van de bestuursgebouwen. Alleen de vondsten zouden aan den volke getoond mogen worden. Van de Romeinse tempels in Luni (Ortonovo) zijn dat zeker de aardewerken daklijsten. Het was een puzzel ze weer aan elkaar gelijmd te krijgen.

Tijd om het vasteland te verlaten en over te steken met de veerboot van Livorno naar Olbia Om 6 uur ‘s-ochtends waren we genood klaar te staan ter inscheping. Gelukkig met weinigen. Want pas om 9 uur mochten we het haventerrein op. In de tussentijd moesten we ons heil maar zoeken langs de weg, zonder enige parkeervoorziening. Verder een plezierige overtocht, een uurtje langer dan de geplande 8 uur vanwege een forse tegenwind en navenante golven.

De eerste dag in Olbia gelijk al alles van Sardinië gezien waar ik voor gekomen ben. Had alleen op een reuzengraf (tomba dei giganti) gerekend op basis van mijn voorverkenningen. Maar er was een archeologisch museum. Spiksplinter nieuw, nog een beetje erg leeg. Vorige behuizing zeker wat kleiner van omvang. Ze wezen daar op de Romeinse roots van de stad. Niet veel van te zien, de huidige stad is er overheen gebouwd. Wel nog een piepklein stukje aquaduct en een boerderijtje met olijfpers. Verder een paar toevallige bordjes die ik tijdens het boodschappen doen, tegen kwam. Dat is wel handig Italië, een bruin bordje verwijst altijd naar iets ouds. Alzo kwam ik terecht bij een pozzo sacro (heilige bron van ver voor de jaartelling) en een uit dezelfde tijd stammende nuraghe (klein fort). Van beide ga ik er nog heel veel zien. Hopelijk met wat minder inspanningen. Of zou het aan mijn conditie liggen? Voor de nuraghe moest ik een berg op. Zeker een kilometer alsmaar stijgen en een klauterpartij tot slot. Mijn hart leek uit m’n borstkas te willen springen.