Het is vandaag Pasen. Al eerder geprobeerd in de juiste stemming te geraken. Op Goede vrijdag naarstig gezocht naar een of andere processie. Niets te beleven. Vandaag wel raak. Mijn aandacht werd getrokken door het geknal van vuurwerk. Er op afgegaan. Was het begin van een processie door het dorp. Liepen heel wat mensen mee. Waarvan overigens maar weinigen aan het eind de kerk binnen gingen. Sta in Cabras pal aan een soort meer, lagune die in verbinding staat met zee. De sirocco waait stevig en voert heerlijk warme lucht aan uit de Sahara. De caravan wordt nog steeds flink door elkaar geschud terwijl ik dit zit te schrijven. Gisteren geprobeerd de resten van de stad Tharros te bezichtigen. Niet te doen vanwege de enorme stofwolken. Geadviseerd werd over een paar dagen terug te komen.

Sardinië is bezaaid met torenachtige bouwsels, de nuraghes. Het staat me bij dat ik ergens gelezen heb dat er meer dan 6000, verspreid over hele eiland in kaart zijn gebracht. Verbazingwekkend eigenlijk dat zo veel ervan de tand des tijds hebben doorstaan. De eerste exemplaren -één simpel torentje met wat hutjes erom heen- stammen uit zo’n 1700 jaar voor Christus (BC). Hier de vroege bronstijd. Meestal is in de buurt een soort begraafplaats met van die tomba di giganti. Je krijgt het beeld van redelijk dicht bij elkaar wonende families of clans, die generatieslang werken aan hun vesting. Gemeenschappelijk hebben ze dezelfde cultuur en hun heiligdommen. Toch moet het een ruige tijd geweest zijn. Want wat zou anders de noodzaak zijn geweest om je zo te fortificeren? Vanaf 900 BC begint deze specifieke beschaving uit te doven door binnendringende kolonisten. Eerst Phoeniciërs uit Syrië, later Cartago en Romeinen.

De op het kaartje (bovenin bij header blog) met spelden aangegeven lokaties zijn dus maar een fraktie van wat er nog meer te zien is. Bij de voorbereiding baseerde ik me op verschillende internet-bronnen met beeldmateriaal. Gelukkig kon ik van de week gratis en voor niets redelijk gedetailleerde landkaarten bemachtigen. Dat opende ineens een veel grotere wereld aan ‘meer van hetzelfde’. Rond Torralba kon ik zodoende op ontdekkingsreis. Een voorbeeld hiervan is de nuraghe Oes die ik anders mooi ‘gemist’ had. Vond al rondrijdende een nieuwe overnachtingsplek met om me heen alleen het zacht geklingel van honderden schapenbelletjes en bij wakker worden de ochtendmist.

Voor de afwisseling even tijd genomen voor mijn eigen politieke geschiedenis. In Ghilarza bracht ik een bezoek aan het huis waar de theoreticus-politicus uit het interbellum, Antonio Gramsci zijn jeugd doorbracht. Hij is weer in de mode; wonderlijk genoeg niet zozeer bij links maar in ultra-rechtse kringen. Dat kan je allemaal overkomen als opposant tegen Mussolini. Jarenlang heeft hij onder dat bewind in de bak gezeten. Hij is niet oud geworden. Kampte met grote gezondheidsklachten vanwege TBC.

Een heel nieuw hoofdstuk in de grafcultuur van de oude Sardijnen was te zien in het museum van Cabras. Een dorp van 3 maal niks maar toch redelijk bekend vanwege een berg vlakbij, de Monte Prama. Daar werden in de jaren 70 van de vorige eeuw resten aangetroffen van graven in de grond. Een boer ploegde een nieuw stuk terrein om en haalde allerhande puin boven. Na een verkennende opgraving kon men van al die lossen stukken een paar beelden beelden reconstrueren. Iets unieks. Ondanks dat ze de hele wereld zijn over gegaan, verdween de opgravingslokatie uit te boeken. Tot een paar jaar geleden. Er blijkt een veel groter grafveld te liggen dan men aanvankelijk aannam. Het einde ervan is nog niet in zicht.

Wat de beelden voorstellen is inmiddels wel duidelijk, nl. krijgers. Ze zijn aangetroffen bij een hele rij putgraven (rond gat in de grond waarin de overledene zittend met opgevouwen knieën zat en was afgedekt, eerste met losse stenen en later platen rots). Degenen die er begraven zijn, zijn allemaal man en jong gestorven. Een relatie ertussen ligt voor de hand. Maar hoe precies zal nog veel meer graafwerk vergen. De beelden zijn gedateerd rond 900 BC. Ze zijn duidelijk beïnvloed door het Midden-Oosten (denk aan Syrië en Mesopotamië).

De sirocco is al schrijvende aangetrokken tot een regelrechte storm. Mijn voornemen om een leuk plekje aan strand te zoeken, houd ik nog maar even aan.