De mens weet toch rare verhalen te bedenken. Zelfs als de betekenis iedereen ontgaat, blijft men eraan vasthouden. In Mamoiada doen ze daar niet moeilijk over. Ieder jaar met carnaval verkleden mannen zich en trekken lomp dansend door de straten van het dorp.

De een hult zich in een schapenvacht met op de rug een bundel koebellen. Hij is zwart gemaskerd. De ander ziet er meer uit als herder. Heeft een witte mombakkes en begeleidt de schapen naar…? Onderwijl vangt hij met een lasso jonge meiden langs de weg. Over het hoe en het waarom zijn de geleerden het niet eens. Naar ik begrepen heb, is de meest gangbare theorie dat het z’n oorsprong heeft in Griekenland. Het is ook geen typisch Sardijns fenomeen. Het komt in allerlei varianten rond de Middellandse zee voor. Maar liefst 3500 jaar geleden zou het ritueel, want zo mag je het wel noemen, verspreid zijn vanuit Mycene. Het grijpt terug op de cultus rond Dionysus. Wij kennen hem het beste als zatlap, altijd aan de wijn en in de lorren. Maar eigenlijk staat hij voor de dood (in de winter) en de wedergeboorte met de lente. Bij de feestelijkheden ging het toentertijd naar het schijnt niet zachtzinnig toe. Er moest veel bloed vloeien; maakte niet uit van beesten of mensen.

Op deze manier heeft elke dorp wel een an unique selling point. Vlak bij Mamoiada ligt Orgosolo. Bevindt zich midden in de bergen maar weet toch van heinde en ver toeristen te trekken. Met busladingen tegelijk worden ze onder aanvoering van een gids die tekst en uitleg geeft, dwars door het dorp geleid. Het viel nu gelukkig nogal mee met de drukte.

Wat Orgosolo in de aanbieding heeft zijn muurschilderingen. Niet de beruchte formaggio marcio, kaas met daarin nog levende maden… Eerlijkheidshalve, ik heb er ook niet naar gezocht. In alle dorpen en steden zie je wel eens een muurschildering, maar hier is het echt ongelooflijk. De meeste zijn heel politiek geladen en stellen een maatschappelijk onrecht aan de kaak. Of het nu vluchtelingen zijn, Palestijnen, een vermoorde Chileense president of de aanwezigheid van Amerikaanse bases op het eiland. Alles komt voorbij. De bewoners van de Via Antonio Gramsci had geen moeite een eigen onderwerp te kiezen. Leuk dat ook Frida Kahlo en Pablo Neruda een eigen plekje hebben gekregen.

In al dit geweld dreigden de nuraghes, tombae di giganti en heilige bronnen op de achtergrond te verdwijnen. Toch nog een paar weten te scoren. Zelfs voor het eerst de binnentrap in het torentje van een nuraghe kunnen beklimmen. Een gesloten hek gaf evenmin problemen. Keurig overheen te komen, met aan beide kanten een paar opstapjes.

PS Foto waar ik titel ‘kapitalisme’ aan verbond, is fout. Het handelt hier om meer autonomie voor Sardinië. Waarvan acte!