Curae leves loquuntur, ingentes stupent

Maandag 9 mei

Norchia: graven zij groter maar minder in aantal dan in Castel d’Asso. Onbevredigend gevoel aan over gehouden. Niet alles gezien, de mooiste tombe Lattanzi gemist. Had nog 500 meter verder moeten lopen, nou ja lopen over wat eens een hillfort was. Je moet echt stevig door je oogharen naar al die tombes kijken om enige indruk te krijgen van hoe het er heeft gezien. Daarom maar een sfeerimpressie als toelichting. Gratis water/poep-plaats onderweg naar Norchia was nog niet open. Dan maar naar net zo een in Tuscania. Was niet van plan dat stadje aan te doen, een geluk bij een ongeluk. Tuscania was een regelrechte verrassing, een prachtige, middeleeuwse vestingstad. Het stikt er van de kerkjes, bijna allemaal goed op slot. Twee romaanse mag ik echt niet missen, voor morgen dus. Interessante tombes zijn gesloten, voor onderhoud… Kijken of er nog wat te regelen valt in het archeologische museum, ook voor morgen.

Dinsdag 10 mei

De prima vera is uitgebroken, een nieuwe lente een nieuw begin. Stralende dag. De kerken bezocht. 8ste eeuw Romaans oorspronkelijk, regelmatig verwoest door aardbevingen, wat er nu staat is 12de eeuws. Gevels met een heel verhaal. De symbolen van de 4 evangelisten gelijk aan de 4 windrichtingen (naar oud-Egyptische traditie) flankeren het grote ronde venster. Boven de hoofdingang, alleen voor feestdagen, de maagd Maria met kind in het midden, links de vlucht naar Egypte en de kindermoord door Herodus – bent u d’r nog? – en rechts het lam Gods. De poort wordt bewaakt door wie anders dan Petrus met sleutel en Paulus met papyrusrol vanwege zijn vele vermanende brieven aan de zeer weifelachtige, eerste Christenen. Wie kan dat allemaal straks nog doorvertellen over het rijke roomse leven?

Geprobeerd iemand te vermurwen om een van de vele necropoli rond Tuscania te openen. Mocht niet baten. Doodzonde want dan krijgt al dat prachtigs – grafkisten naar Grieks model, latere fase na de urnen van vorige week – in het museum ook een plaats. Wel mooi op tijd om alsnog een middag aan het meer van Bolsena door te brengen.

Woensdag 11 mei

Vandaag weer niemand op mijn pad tegen gekomen. Behalve dan die ene boer die het hek voor me los maakte, om me doorgang te verlenen over zijn erf. Sprak net als bijna alle Italianen die ik tot nu toe trof, geen woord Engels. Verbaas me erover, zelfs niet in de musea. Rond Blera stikt het van de graven. Heel veel bekeken lopend en op de fiets. Wat me het meest is bijgebleven zijn de restanten van een oude romeinse weg, de Via Claudia. Overal in de rotsen uitgesleten karrensporen en twee bruggen. Die hebben de tand des tijds weten te overleven. Dat betonnen geval – van het type Genua – zeker niet. Je vraagt je af hoe ze toentertijd met karren over die weg trokken. Moet wel imposant geweest zijn. Al die bont gekleurde graven en geen struweel die je nu het uitzicht erop bijna altijd ontneemt.

Donderdag 12 mei

Je gaat je vanzelf als een Italiaan gedragen… ‘s-Middags moet je echt even pauzeren, gewoon te heet. Rara wat deed ik vanmorgen. Juist, een necropool, die van San Giuliano. Me beperkt tot de 10 geoormerkte graven. Was al een wandeling door geaccidenteerd terrein van enkele uren. Arme Belg, vrouw en zoon waren afgedaald en zouden in minuut of 20 wel weer terug zijn; dat hadden ze gezegd. Zelf kon ie niet mee, te wankel op z’n benen en pas 77 jaar oud. De andere duizend overgeslagen, nou ja bijna. Zal toch net die ene unieke bij zitten… Eigenlijk konden geen enkele meer tippen aan die die ik in de aanloop toevallig zag. Twee van het type tumulus. Een grote ronde, uitgehakte heuvel met daarin een of meerdere grafkamers. Zijn ouder dan de tombes, gewoon een gat in de rotswand met daarachter een kamertje met 2 bedden links en rechts en aan het hoofdeind een schap voor de grafgiften.

Vrijdag 13 mei

M’n fiets krijgt het wel voor z’n kiezen; vandaag zat ie opnieuw klem met de dissel van de caravan. Had er een fotootje van moeten maken, was geen gezicht. Stond midden op de weg, kon geen kant meer op omdat de luchtslangen waren afgescheurd. Daardoor blokkeren de remmen van de caravan. Na de fiets te hebben bevrijd snel de slangen afgesneden en opnieuw bevestigd. Twintig minuten later kon ik weer verder, alle boze blikken trotserend van passanten. De fiets heeft het overleefd, wonder boven wonder.

Na een kort bezoekje aan een piccoli museumpje en een lommerrijke wandeling over weer een ander grafveld, vond ik het tijd om verkoeling te gaan zoeken. Overdag is het hier al bijna 30º. Ben naar de kust gereden, moet daar toch in Tarquinia zijn. Heerlijk water. Hopelijk geef ik vanavond geen licht, zag even verderop een kerncentrale staan.

Zondag 15 mei

Het is wel genoeg zo, twee en halve dag zee zon en ledigheid. Teintje donkerder en weer een boek uit. En ook nog gekookt, zoiets ja, met op de achtergrond de gezusters Kate & Anna McGarrigle. Mijn vakantiemuziek bij uitstek, draai ik thuis nooit.

Vertaling latijnse tekst Seneca: Lichte zorgen zijn spraakzaam, zware stom