Denk dat ik het mis heb, maar klopt het dat er een begin van een zekere hunebed-moeheid aan het optreden is? Tenminste als ik de enthousiaste reakties op de plaatjes van een paar patio’s goed versta? Het valt ook moeilijk uit te leggen wat me nou zo fascineert aan die steenhopen. Op mijn lijstje staan reeksen plekken met kastelen, romaanse kerken enz. Daar is toch veel meer aan af te zien? En toch laat ik ze veelal links liggen. Of ik loop even binnen en sta zo weer buiten. Ze ontberen dat mysterieuze. Bij opgravingen moet je je telkens weer een voorstelling maken van wat zie ik nou eigenlijk. Alle romeinse forums of badhuizen, waar je ook komt, zitten in wezen precies hetzelfde in elkaar. Maar de ene keer is het een zoekplaatje of dan ontdek je weer een bijzonder detail.

Bij hunebedden speelt totaal iets anders. Daar is de uitdaging meestal ze te vinden, de inspanning die dat kost, in een bijna altijd schitterende omgeving. Miste node mijn verloren gegane elektrieke ros; menig steile heuvel mijn nieuwe fiets naar boven moeten duwen. De graven van Los Llanetes waren ondanks al mijn ervaring werkelijk overweldigend. Hoop dat de luchtopnamen jullie daar deelgenoot van kunnen maken. Ik was blij dat de laatste een (relatieve) afknapper was; nee niet nog een uit de hoofdcategorie… Was al bijna 6 uur onderweg, liep op m’n laatste benen, had niks te drinken of te eten meegenomen.

Tussen romeinen en wel heel verre voorouders met hun hunebedden zit er in Spanje nog een soort tussenfase, wat ze hier Iberisch noemen. Geen steentijd meer, maar brons- en/of ijzertijd. Met heel veel invloeden van buitenaf en toch een heel eigen gezicht. Zie de beelden van allerlei fabeldieren. Daar hoort ook een heiligdom bij dat tot in de romeinse tijd bezocht werd. In het allerheiligste stond een zuil. Men neemt aan vanwege de aantekeningen erop dat in het dak van de cella een gat zat waardoor een streep zonlicht op de zuil viel. Waarmee bv. zonnewenden van de seizoenswisselingen konden worden waargenomen.

Nu we het toch over zon hebben. Iets wat hier nu zeer rijkelijk voor hande is… Ben daarom eens gaan kijken bij een paar zgn. zonnetorens. Ze voldoen niet aan de letter van de wet. Dan zouden het een soort schoorstenen moeten zijn waardoor lucht geforceerd omhoog wordt gezogen door verhitting aan de bovenkant. Hier wordt bovenin met behulp van spiegels rondom op de grond een vloeistof tot meer dan 500 graden opgewarmd waarmee stoomgeneratoren aan de praat worden gekregen. Overdag wordt zoveel warmte cq. opslag geproduceerd dat de centrale des nachts doordraait. Voorzien per stuk 20 tot 25.000 huishoudens van stroom. De torens zijn zo’n 200 meter hoog. Zien eruit als ouderwetse gaslantaarns met zo’n gloeikous. Zeker de Gemasolar die helemaal rondom wordt aangestraald. Het zijn de spektakelstukken van zonne-energie. Of ze beklijven is zeer de vraag; in de VS wordt volgend jaar zo’n dergelijke toren gesloten. Wat wordt daar niet afgebroken in dit tijdsgewricht…? Maar dat terzijde. Rondom de torens van Planta solar wordt nog een andere techniek toegepast. Zelfde principe maar in de vorm van zonneweides.

Iedereen, nou ja iedereen, kent wel de foto van Capa ten tijde van de Spaanse burgeroorlog. Daarop zie je een milicien dodelijk getroffen worden en achterover vallen. In Espoje is daar een bronzen beeld van gemaakt. Gedurfd gelet op de verhoudingen hier. Kreeg niet de indruk dat het erg gefrequenteerd werd.

Ben inmiddels al zo’n beetje aan de terugreis begonnen. Pak nog een paar daagjes strandgenoegens mee in de buurt van Valencia. Ziet er idyllisch uit; gelukkig overstemt de zee het geraas van het verkeer pal achter me. Volgende tussenstop is Barcelona. De Sagrada Familia schijnt af of zo goed als af te zijn.