Dat einde van de week is niet helemaal uitgekomen… Pas afgelopen donderdagavond 30 september meerde ik af in Schiedam. Wat een (terug)tocht! Om de haverklap brak de zo mooi gesponnen draad van Ariadne. Het voert te ver om alle hindernissen te beschrijven. De belangrijkste was wel Cuxhaven. Samen met nog enkele Nederlanders hebben we daar 8 dagen liggen wachten op een gunstige wind om het waddeneiland Norderney in een dag te kunnen bereiken. Mijn opstapper had inmiddels de pijp aan Maarten gegeven en was met de trein teruggereisd naar huis. Jammer want het was heel gezellig geweest. Cuxhaven is een aardig stadje, maar veel te beleven viel er niet. In de zomer is het een soort badplaats met als belangrijkste uitje een boottrip naar Helgoland. Het seizoen was duidelijk voorbij. Zelfs het pinguïn-museum had de deuren gesloten.

Het is uiteindelijk gelukt naar Norderney te varen. Vanwege het tij moesten we om half 3 ‘s-morgens vertrekken. Tegen de stroom in gaan heeft op de Elbe geen enkel zin. Vanaf Norderney ben ik met een paar Friezen als  gids het wad over gevaren naar Delfzijl. Zelf zou ik dat nooit aangedurfd hebben. Je moet namelijk op een paar plaatsen van de ene geul naar de andere oversteken over zandplaten die bij laag water zo goed als droog komen te staan. Het scheelt wel een flink stuk omvaren. Op deze manier lag ik ‘s-avonds al in Groningen bij een vriendin -van heel, heel lang geleden, nog uit mijn kostschool-tijd in Leeuwarden!- voor de deur.

Door binnendoor te varen, ben je wel veroordeeld om dagenlang op de motor door allerlei stroompjes en kanaaltjes te tuffen. Het aantal bruggen dat voor je open moet, is werkelijk  ongelooflijk. De meeste zijn nog als zodanig herkenbaar. Maar soms weet je niet wat ziet.  Ik passeerde ook dat beroemde bruggetje bij Bartlehiem. We kennen het alleen van TV als  er een Elfstedentocht wordt gehouden. Hoe het precies zit, weet ik niet. Maar volgens mij komen de schaatsers uit dat slootje het bruggetje onderdoor en moeten dan de laatste 10 of 20 kilometer naar Leeuwarden afleggen.

Mijn omzwerving door Nederland zag er als volgt uit: Delfzijl > Groningen > Zoutkamp > Leeuwarden > Harlingen > buitenom, weer over het wad bij vloed, naar Kornwerderzand > Enkhuizen >  Amsterdam > Haarlem > Oude Wetering > Gouda > Rotterdam > Schiedam.  Zo kwam er een eind aan drie maanden rondzwerven. Bij mijn vertrek had ik het plan naar Stockholm te gaan via het beroemde Göta kanaal door zuid Zweden. Dat is te doen maar dan moet je iedere dag verder en verder en nergens even een paar dagen stil staan. Ach ja, nu heb ik voor de komende jaren nog genoeg te doen in en rond de Oostzee.

Een dagje eerder dan gebruikelijk. Maar morgen en overmorgen komt er niets van om mijn reisverslag bij te werken. Vanmiddag is mijn nieuwe reisgenoot uit Nederland gearriveerd. Hij vergezelt me op de terugreis. Maandagmorgen in alle vroegte gaan we bij Holtenau het Kieler kanaal op. Zo’n 100 km op de motor waarschijnlijk. Ze voorspellen westenwind, pal tegen dus. Dinsdag verlaten we het kanaal bij Brunsbüttel en varen dan door over de Elbe naar Cuxhaven. Dat is dé springplank voor de overtocht langs de Waddeneilanden. Kan ik gelijk vragen hoe het zit me het tij. Daar ben je op zee en daarop uitkomende rivieren danig rekening mee te houden. Drie mijl tegen of mee, dat scheelt een jas. Met behulp van Reeds nautical almanac heb ik geprobeerd een beeld te krijgen. Maar dat is verre van eenvoudig. Alles moet je afleiden van hoog en laag water bij Dover. Afhankelijk van het weer en de windrichting bekijken we daarna of we buitenom -met een tussenstop op Norderney- doorvaren naar Den Helder. Zit het tegen dan zijn er 2 mogelijk heden om binnendoor verder te varen. De eerste is bij Lauwersoog en de tweede bij Kornwerderzand aan de Afluitdijk. Wie weet lukt het om eind van de week weer in Schiedam te zijn.
Afgelopen week is wat rommelig verlopen. Met een paar andere boten dagen liggen wachten in Fynshav op  beter weer. Het stormde weer eens. Om het gevoel van dag en tijd niet kwijt te raken, houd ik in mijn agenda bij wat ik allemaal doe (en laat). Dat was er blijkbaar bij ingeschoten, want toen ik eindelijk weg kon, dacht ik dat het donderdag was. Pas bij het betalen van het havengeld in Laboe merkte ik dat ik een dag had overgeslagen. Iets dergelijks was me eerder overkomen na een dagje op pad door het hunebedden Walhalla. Toen ik thuis kwam en de foto’s overzette van mijn fototoestel naar de computer, wist ik van de meeste niet meer waar ik ze genomen   had. Dat is een nieuwigheidje van Picasa. Je kan sinds kort je foto’s linken aan een plaats op de kaart in Google maps. Zouden het geen zusjes van elkaar zijn… En over privacy moet je maar helemaal niet nadenken.
Vanmiddag wat door Kiel gewandeld. Het is ook hier Open Monumentendag. Aandachtig geluisterd naar een uitleg over de voormalige visafslag, nu scheepvaartmuseum. Bleek geen echt monument. Die zijn er ook niet in Kiel. Na de 2de wereldoorlog stond er geen steen meer op de ander. De binnenstad lijkt wat op Rotterdam met een Hoog Catharijne. Aardig is wel dat de bedrijvigheid, werven enzo, direct aan de overkant van de rivier liggen. Vanuit het Hauptbahnhof sta je er gelijk pal tegenover.

Beetje bij beetje beweeg ik me richting zuiden. Maandag eind van de middag vanuit Fredericia naar SkarreOdde. Drie steigers in nowhere, maar ideaal vertrekpunt om mijn -bijna pathologische?- zoektocht naar hunebedden of wat daar voor doorgaat, voort te zetten. Dinsdag de hele dag in een donker bos rond gefietst met behulp van mijn Tomtom. Bij gebrek aan wegen en plaatsen de coördinaten (zoveel graden noorderbreedte en oosterlengte) van de te vinden graven tevoren ingevoerd. En dan is  niet meer dan het pijltje op het scherm volgen en wachten op het bericht ‘Bestemming bereikt’. Werkelijk ongelooflijk, dat ik daar niet eerder aan gedacht heb. Het gaat ten koste van een stukje romantiek. Want wat is er mooier dan met de kaart in de hand een speld in een hooiberg te zoeken… Maar het is wel uiterst effectief. Wat je iedere keer aantreft, is heel wisselend. Het varieert van een paar verloren stenen tot iets waar je wat bij kan voorstellen.Woensdag naar Haderslev. Een stadje wat meer in binnenland, aan het eind van een fjord. Stond al langer op mijn lijstje om te bezoeken vanwege een tentoonstelling over de grafcultuur in de eeuwen voor XP. Jammer dan, 2 dagen te laat. De vaste tentoonstelling was overigens ook zeer de moeite waard. Donderdag de fjord weer uitgevaren en overnacht in Ar0und. De volgende morgen het stalen ros weer uit het vooronder gehaald voor een nieuwe tocht met nieuwe kansen. Het eerste het beste bosje was gelijk raak. De boer die bezig was op het land, stopte met de tractor bij me om te vragen wat ik kwam doen. Hij had me net op handen en voeten de bossage in en uit zien kruipen. Dat er een graf wist ie natuurlijk; kinderen speelden er regelmatig in. Maar een volwassen vent had ie er nog niet eerder gezien. Verder onderweg natuurlijk weer het onvermijdelijke, witte kerkje. En ter afsluiting een mooi gerestaureerd graf waarvan de de meeste dekstenen verdwenen zijn. Dat geeft wel zo’n aardig beeld van de structuur. Binnen wachtte me een verrassing. Er lag een doosje met van alles en nog wat erin. Op deze manier probeert men kinderen/jongeren warm te maken voor een bezoek aan historische plekken. Ze worden met een GPS op pad gestuurd. Daarin staat de route en de diverse locaties. Om het extra leuk te maken, zijn er dus de schatten verborgen.
Zaterdag weer verder gevaren, naar Fynshav. Een koude tocht maar op de vaste wal voelde het heel wat aangenamer aan. Nog vlug even 4 graven bekeken, omdat ze vlakbij de haven lagen. Voor zondag en maandag staan 2 grotere uitstapjes op het programma. Een te zuiden van Fynshav en een ten noorden. Wat hier allemaal niet te zien is, is echt ongelooflijk. Je struikelt er als het ware over. Zondag van 10 tot bijna 5 uur bezig geweest. Voor de tweede keer was ik werkelijk bekaf. Maar… prachtige graven gezien! Midden in een bos kwam ik 2 vrouwen tegen, aan de wandel, gepakt en gezakt. Even een praatje gemaakt; bleken het 2 hollandse begeleidsters te zijn van 2 kwajongens, die 3 weken lang met de boot de trip van hun leven maken om ze weer in het gareel te krijgen. De 2 jongeren zag ik later nog, een beetje verloren op een kruising met een VVV-landkaartje in de hand. Geïnteresseerden moeten maar eens op Google ‘zeilschip De Tukker’ intikken.
De reis begint zo z’n tol te vragen. Het scherm van mijn laptop is afgebroken. En de meter waarop de windrichting wordt aangegeven, is uitgevallen. Met een los beeldscherm valt nog te leven. Maar zonder windvaan zeilen wordt wat moeilijker.

Eigenlijk niet zo veel te melden over afgelopen week. Het is een beetje afgezaagd verhaal. Telkens hetzelfde liedje. Maandag ben ik met aardig weer uit Roskilde vertrokken. De nacht weer eens een keer voor anker doorgebracht. Zonder problemen; ik denk dat ik vorige keren te weinig ketting heb gegeven, waardoor het anker zich niet kon ingraven. Vuistregel is 2 keer de bootlengte + diepte water. In de praktijk doe je zo zuinig mogelijk want alles wat je geeft, moet je later bij vertrek weer binnenhalen. Vroeg vertrokken met idee de fjord helemaal uit te varen en links af te slaan, het Kattegat op richting Odden Havn. Maar aan het einde van de fjord, ter hoogte van Hundested begon het te betrekken. Voorzichtigheidshalve daar de haven binnengelopen. En terecht. Een paar uur later begon het me te stormen. Dat heeft twee en een halve dag, dag en nacht, aangehouden! Windkracht 7 was wel het minste; op de meter meer dan 9 waargenomen. Zelfs in de haven was hetgeen pretje. Echt afzien. Met name vanwege de herrie, het gegier van de wind en het schip dat overal piept, kraakt, bonkt enzo meer. Dat maakt je zo onrustig dat je zelfs geen boekje kan lezen. Uit verveling eerst de was gedaan, vervolgens boodschappen en nog keer boodschappen, extra avondeten vooruit gekookt. Ergens naar toe fietsen was geen optie. Buiten waaide het zo hard dat het leek dat je tegen een muur aan liep. Zie daar maar eens tegen in te trappen. In het stadje zelf was helemaal niets te beleven. Dan duren dagen heel lang. Gecombineerd met slecht slapen word je er niet echt vrolijk van.
Net zo onverwacht als het gekomen was,verdween het noodweer donderdagmorgen vroeg. Om nog even ‘s-middags in wat afgezwakte vorm de kop op te steken. Net natuurlijk toen ik onderweg was, opnieuw naar Odden Havn. In twee tellen zit je dan midden tussen torenhoge golven. Tenminste voor mijn doen, ik denk vaneen meter of 2. Die overigens net zo snel weer weg zijn, als de wind gaat liggen. Uren liggen opboksen tegen de wind. Even overwogen terug te gaan. Maar toch doorgezet. Na aankomst klaarde het direct weer op, zodat ik nog een paar kilometer verderop naar een kerkje ben gaan kijken. Het eerste rode, na al die witte (reden onbekend…). Ja, de enthousiaste kerstening van de Vikingen heeft zijn sporen nagelaten. Op de terugweg een wandelaar aangesproken. Die hebben altijd van die gedetailleerde kaarten bij zich. Wie weet waren er nog hunebedden, die ik over het hoofd had gezien. Bleek het een hollander, Jan Jaap uit Leeuwarden, te zijn met heel zijn hebben en houen op z’n rug. Hij was op weg naar het haventje om daar in een shelter te overnachten. ‘s-Avonds op de koffie genood nadat ik was gaan kijken wat dat nou was. Een soort open kist, aan de voorkant. Wel met een mooi uitzicht… Het gemak van de boot beviel hem klaarblijkelijk. Om 12 uur moest ik hem de deur uitzetten.
Vrijdag het mooiste weer van de wereld. Totaal geen wind, lekker zonnetje. Met gevolg op de motor naar Ballen op Samö, een eiland dat helemaal energieneutraal werkt. Wind en zonne-energie dekt hun hele behoefte. Of dat ook voor de auto’s geldt, heb ik niet kunnen achterhalen. Nog even in zee gezwommen, zo aangenaam was het er. Dit ondanks de waarschuwingen van een paar dames voor ‘djelliefisken’. Wat dat ook moge wezen. Ze hebben ze me aangewezen. Kleine ronde,bruine visjes met een lange, dunne staart. Ze schijnen je pijnlijk te kunnen steken.Pas later begreep ik ineens dat het waarschijnlijk om kwallen ging…
Zaterdag leek het hetzelfde laken en pak te worden. Trouw luister ik elke morgen om half negen naar de weerberichten. Maar daar trek ik me zo onderhand niet veel meer van aan. Ze kloppen bijna nooit. Nu was wat aantrekkende wind in de loop van de middag voorspeld, met regenbuien. Blij gemutst dus de trossen los, op naar Fredericia. Een flinke tocht van iets van 40 zeemijlen (75 km).  Daar passeer ik de Kleine Belt (Lillebaelt) en kom ik weer in wat beschutter water. Het was allemaal net, net niet te bezeilen. De wind draaide wat, in mijn nadeel. Trok wat aan en nog een beetje. Moest steeds meer laveren. En intussen zag ik voor mij allerlei monsterlijk wolkenformaties voorbij trekken. De een nog donkerder dan de ander, met er onder stortbuien en van boven woeste uitwaaieringen. De meeste zijn me bespaard gebleven. Eentje heb ik over me heen gekregen. Dan heb  je het wel effe benauwd.  Vervolgens was het nog hele rit. Uiteindelijk kwam ik om een uur of acht in Fredericia aan, na bijna 9 uur varen over de woelige baren. Vandaag zondag, maar eens een rustdag genomen… en mezelf te goed gedaan.

Ergens moet je aan de terugreis beginnen. Voor mijn gevoel is dat nu in Roskilde. Veel verder naar het noorden doorvaren zie ik niet zo zitten. Dat maakt de weg terug alleen maar langer. Bijna 2 maanden heb ik er over gedaan om tot hier te komen. Een maand om weer thuis te geraken, is dan niet zo gek.

Roskilde is niet de minste plaats in Denemarken. Pas midden 13de eeuw kwam Kopenhagen in beeld als het nieuwe machtscentrum. In en rond Roskilde is het een waar archeologisch paradijs. Het stikt er van de overblijfselen uit alle periodes, van steentijd tot middeleeuwen. In de stromende regen ben ik er op zoek naar gegaan. Het resultaat viel me wat tegen. Zeker in verhouding tot wat ik voor over moest hebben.  Ontzettend veel kleine(graf)heuveltjes gezien waar weinig aan te beleven viel. Totdat je er een met een steen er bovenop ontwaart. Jammer dat ie niet van de weg af bereikbaar is. Een weitje omgeven door schrikdraad belemmert de doorgang. Dan er maar om heen. Ook niet echt makkelijk blijkt. Want dat brengt me in het bos  achter het heuveltje. Maar ach je bent toch al zeiknat. Dus dat mag ook geen belemmering vormen. Uiteindelijk lukt het er te komen. En dan blijkt de steen, die je uit de verte had gezien, de deksteen van een heus hunebed te zijn.

Verder kwam ik voor het eerst rotstekeningen uit de bronstijd en Viking-graven  tegen.  Deze laatste lijken heel erg op wat hun verre voorouders in elkaar knutselden. De opstaande stenen staan nu niet meer in een rondje of rechthoek maar in de vorm van een schip. Er schijnen veel mooiere exemplaren van te zijn…

In Roskilde is een heel museum gewijd aan de vondst van 5 echte Vikingschepen. Ze zijn allemaal nagebouwd.Met de grootste is een paar jaar geleden een heroïsche tocht op en neer naar Ierland gemaakt. Een ongelooflijke reis van 30 of 40 mensen in zo’n open boot door weer en wind. In het museum is een aangrijpend filmverslag te zien.

Zelf had ik begin van de week ook een soort vuurdoop, op het Kattegat. Met redelijk weer het kasteel Kronenborg in Helsingxf8rachter me gelaten. Niets aan de hand dus. Maar in de loop van de middag stapelden de wolken zich hoger en hoger op en begon de lucht steeds donkerder te worden. Voor me zag ik de een na de andere wolkbreuk. Omdat ik redelijk dicht onder de kust vaarde, van waar de wind blies, viel het met de golven wel mee. Nog geen meter denk ik.Even overwogen een haventje binnen te lopen. Maar na de genua wat ingenomen te hebben, bleek zeilen met windkracht 7 en uitschieters naar meer heel goed te doen. Uiteindelijk natuurlijk ook forse buien te verwerken gekregen. En een flinke zeegang toen ik bij de monding van de fjord naar Roskilde aankwam. Dan is het wel wat eenzaam zo op  je bootje. Maar het geeft ook wel een kik. Zou er dan toch een soort zeiler, diep verborgen in me aanwezig zijn…?

Tot besluit nog een mooi kasteel: Frederiksborg. Vorige week kwam die oude kennis van Hillerod mij opzoeken in Dragor. Dit keer ging ik bij hem langs. Hillerod zelf is een aardig plaatsje. Maar dit paleis/kasteel geeft het een extra boost.

Uit de veelal vluchtige gesprekken met collega-zeilers is het me duidelijk geworden dat er in wezen maar 2 soorten zijn: de zeilers en degenen die ergens op weg naar toe zijn.Het lijkt een vrij theoretisch onderscheid maar het is wezenlijk. De zeilers gaat het om het zeilen, koersen uitzetten e.d.. Waar ze uitkomen en wat er te zien is, is van een tweede orde. Mijn categorie, die het schip voornamelijk als een aangenaam vervoermiddel zien, heeft precies de omgekeerde prioriteitstelling. Ze zijn ver in de minderheid. Bij de eerste groep tref je meestal een vrouw aan die het allemaal ondergaat. Een keer luchtte een Waalse mevrouw haar hart bij me toen haar man even weg was. Al 3 weken stond ze doodsangsten uit. Mensen en een boot aanleggen; het is een studie waard. Een grote communicatiestoring, waarbij krachttermen niet van de lucht zijn. Dit probleem doet zich overigens vrij algemeen voor; mij overkomt het net zo goed als er mensen aan boord zijn. Van tevoren probeer je een inschatting van de situatie te maken maar in de praktijk is het altijd net wat anders. En dan is het van achter het roer heel moeilijk uitleggen aan degene die voorop staat en de kade gevaarlijk dichtbij ziet komen, wat je nu weer voor ‘kunststukje’ gaat uithalen. Vorige keer liet ik al zien dat ik Hollands driekleur met het zetten van de aap hoog houd. Varen op zichzelf is geen kunst. Als je alle touwen uit de knoop hebt en de zeilen gehesen zijn, begint het schip   gewoon te varen. Staan de zeilen verkeerd, dan maak je weinig vooruitgang (net zoals bij weinig wind). Met wat meer kijk op de zaak, lukt het (steeds) beter. Toch moet je geen ongedurig tiep zijn, want de keren dat de wind zo blaast dat je hem lekker mee hebt, komt maar heel weinig voor. Het leven aan boord is comfortabel. Op nog geen 20 vierkante meter heb je alles in poppenhuis formaat voor handen. Van een logeer- tot werkkamer. In de punt bevindt zich het gastenverblijf. Afsluitbaar met een deurtje, als je niet al te claustrofobisch bent, en gezellig met de voeten bij elkaar. De woonkamer bestaat in hoofdzaak uit vaste banken en een grote uitklapbare tafel. Ideaal -zoals je kan zien- om de kaart te bekijken. Deze zijn van een super onhandig formaat; dit is nog maarde helft. In een apart hoekje zit de werkkamer. Het werkblad heet de kaartentafel. Een eufemisme want er past geen zeekaart op. De  keuken- nog betegeld volgens 70-jarigen normen- is lekker groot. Tenminste in vergelijking wat ik op andere schepen heb gezien. De aandachtige lezer heeft natuurlijk die 4 bakjes achterin al opgemerkt. Ik heb net voor 5 dagen gekookt. Een vijfde deel daarvan heb ik net genuttigd, de 4 andere delen staan nu af te koelen om te worden opgeborgen in de koelkast (eigenlijk -kist, de deksel is een luikje in het aanrechtblad). De keuken zit onder het gangboord. Dus je moet een stapje naar beneden en op tijd je hoofd intrekken. Na anderhalve maand heb ik dat aardig onder de knie. Op mijn hoofd zitten geen korsten meer van hardhandige aanvaringen met het bovenrandje van het plafond of de net te lage deuren. Tegenover de keuken bevindt zich de douche/WC-combinatie. Daartussen zit de motor. Helemaal achterin is de eigenaarshut met 2 bedden aan de zijkanten. Boven een zitten allerlei meters, die ook op dek staan. Zou je al slapend kunnen varen… nog niet uitgeprobeerd. Bijzondere aandacht verdient dit kastje. Het is de stuurautomaat die me op koers houdt op lange stukken, zodat ik niet uren aan het roer hoef te staan en rustig een boekje kan lezen.
Al varende langs de krijtrotsen van Denemarken ben ik aangekomen in Kopenhagen.  Om precies te zijn in Dragor, iets ten zuiden. Een vissersdorpje waar de sfeer van vroeger bijzonder aardig is bewaard. Een paar eeuwen geleden zijn er door de Deense koning Hollandse boeren naar toe gehaald om de landbouw op een   hoger/intensiever pijl te brengen. Ik weet niet of dat gelukt is; de Deense boeren zullen er wel blij mee zijn geweest!? Af en toe verwijst een straatnaam naar die tijd van toen. Er staat een klein monumentje ter nagedachtenis van de  massale vlucht van Joden in de Tweede Wereldoorlog naar het neutrale Zweden. De tijd heeft deze heldendaad fors gerelativeerd. De vissers voeren ze verre van belangeloos over; er moest stevig voor worden betaald.
Kopenhagen is echt een stad. Brede allees, imposante paleizen, stevige woonblokken. En niet te vergeten opmerkelijke torens. Een beetje Berlijn met dezelfde vriendelijke sfeer. Nederlandse steden steken hierbij armetierig af. Al die energievretende, overbodige, zotte hoogbouw daar hoeven ze zich hier niet aan te bezondigen. Een oude kennis heeft geprobeerd me de stad te laten zien. De regen was helaas weer eens spelbreker. Het wereldrecord catwalk-lopen is desondanks gebroken, waarvan acte. Een plaatje van een paar schoenen uit de oertijd (in het National Museet) wil ik niemand onthouden. Net iets dichterbij dan van die steenhopen, toch?