Tussen tepe en höyük zeker 700 km en 8.000 jaar verschil… Twee verschillende woorden, echter eenzelfde betekenis, nl. heuvel. Een beetje cryptisch maar ik leg het uit. Laafde ik me vorige week nog aan de bron van onze beschaving helemaal in het zuidoosten van Turkije, nu bevind ik me veel noordwestelijker, richting Ankara. Daar waar paar duizend jaar de Hittieten hun machtsbasis hadden. De geschiedenis van beide ligt verborgen in heuvels.

Het enige dat ik van de de Hittieten wist, was de slag bij Kadesh, gelegen in het huidige Syrië. Daar vochten ze om de hegemonie in het Midden-oosten met de Egyptenaren. De veldslag eindigde onbeslist. Er werd een akkoord gesloten dat door beide partijen is vastgelegd. De ene op een kleitablet dat wonder boven wonder deels bewaard is gebleven. En de ander middels een reliëf op een van muren van de Karnak tempel in Luxor. Farao Ramses II (de grote) laat daar even zien hoe hij zijn tegenstander inpakte. In werkelijkheid was ie met de staart tussen de benen afgedropen met een veel groter verlies aan mensen dan zijn tegenstander.

Je zou verwachten van zo’n eens zo machtig en uitgestrekt rijk het nodige terug te vinden. Dat valt jammer genoeg vies tegen. Ze zijn als het ware goeddeels opgelost in de tijd. Mede als gevolg van hun bouwwijze. Namelijk het gebruik van adobe stenen, gemaakt van in de zon gedroogde blokken modder, versterkt met wat stro. Heb meerdere van die höyük’s aangedaan, soms ver van de bewoonde wereld. Was eigenlijk niets aan te zien. Zelfs niet bij die waar nog dapper aan gegraven werd. Pas Alacahöyük leverde wat toonbaars op. Een maquette maakte veel duidelijk. Maakt gelijk ook inzichtelijk het probleem van bijna alle opgravingen. Wat zie je eigenlijk? Uit welke tijd stammen de gevonden restanten? In dit geval de meest recente bebouwing uit 1.200 BC, bovenop de graven met waardevolle grafgiften van veel oudere datum.

Werd hier ook nog eens verrast door heel nieuw begrip/woord, in het Engels vertaald ‘postern‘. Een (in dit geval manshoge) doorgang onder de vestigingswerken. Werd gebruikt om belegeraars te kunnen verrassen met een uitval. Die concentreerden zich natuurlijk op de grote poorten.

Waar ik van de week langs ben geweest, is een allegaartje geworden. Van eigenaardige landschappen tot kerken en veel rotswoningen. Maar eerst Romeins Tyana in Kemerhisar. Gelokt door plaatjes van een aquaduct. Bleek meer dan een kilometer lang, maar liefst meer dan 120 bogen. Eigenlijk boogjes, langzaam verlopend van een meter hoog tot wel 7 meter. Een paar kilometer buiten het dorp een mooi bewaard bassin, nu gedoopt tot zwembad, waarin bronwater werd verzameld dat via ondergrondse leidingen de stad bevoorraadde.

Je raadt nooit wie ik er tegen kwam: Xenophon. Als gesjeesde gymnasiast herinner ik hem nog goed. Een boek in het oud Grieks waarin je struikelde over de afstandsmaten, parasangen e.d. Hij noemt de stad bij naam toen hij er langs kwam met het huurlingenleger dat vanuit Sparta een Perzische troonpretendent te hulp schoot. Weet niet op de anabasis of de katabasis {op weg naar de binnenlanden van Perzië of op de terugweg naar (Zwarte) zee}. Opmerkelijk figuur die Xenophon; het best vergelijkbaar met Thierry Baudet. Zou die engerd van Grieks, pater Sier God hebbe zijn ziel, zich dat gerealiseerd hebben…?

Ik heb wat met musea. In Nigde voor de zoveelste keer voor gesloten deuren, in renovatie, wordt met geen woord over gerept op de website. De dependance in Andaval was wel open. Hier wordt een vroeg christelijk kerkje, gewijd aan Constantijn de grote en zijn moeder Helena, gekoesterd. De portier was zo blij met een bezoeker dat ie me thee aanbood. Duidelijk om een moeizaam praatje verlegen.

In Gümüsler een klooster van een paar eeuwen later, temidden van honderden grotwoningen. Het klooster is eveneens helemaal uit de rotsen gehouwen. Waaronder een sfeervol kerkje. Wie zou Sinterklaas zijn van al die heiligen die in de absis worden afgebeeld?

En dan als klap op de vuurpijl Cappadocië. Eigenlijk een relatief klein gebied waar weer en wind een uiterst merkwaardig landschap hebben gecreëerd. Meer kan ik er niet over zeggen. Aan de randen staan wat ze noemen 2 kastelen. Totaal door mensenhanden uitgeholde bergen. Een ervan is Uçhisar. Deed me van een afstand meer denken aan de toren van Babel van Pieter Bruegel.

Foto’s zijn op groter formaat te bekijken door er even op te klikken.